Өвөл болохоор л янз бүрийн муухай ханиад хаа сайгүй “цэцэглэж”, хэнээс ч илүү гэмгүй хүүхдүүдийг дайрч гардаг. Өмнө нь ханиалгахад нь шээс уулгах, шар тостой алим жигнэж өгөх гэх мэт уламжлалт аргуудаар торгоогоод болдог байв. Харин орчин үеийн ханиад тэдгээрт дарлуулах нь байтугай огт тоохоо больж улам ширүүсэж, жилээс жилд шинэ шинэ шинж тэмдэг нэмж ирэх болжээ.
Эцэст нь хүүхэд хэд хоногоор нь өндөр халуурч, оргүйдсэн эмнэлгийн коридорт шалан дээр хэвтэн дусал залгуулахаас аргагүйд хүрнэ. Гэхдээ тэр нь ч бүрэн намддаггүй. Жил ирэх тусам л бид яг хаанаас, юунаас гаралтай ямар вирус, ханиад тусаад байгааг бараг л төсөөлөхөөс цаашгүй сууна.
Өвөлтэй уралдаж “Ханиад” гэх киноны шинэ ангиуд гарч, хот хөдөөгүй цацагдаж, хавтгайрч эхэлнэ. Харин тэр киноны гол дүр нь хөөрхий хүүхдүүд, эсрэг дүр нь эмнэлгийн ачаалал, гунигт дүр нь санхүүгийн дарамт.
Хүүхдүүд эм тариаг бараг хоол мэт идэж хордтолоо хэрэглэнэ. Ээж, аав асран хамгаалагчид нь хүүхдээ харах уу, эм тарианых нь мөнгийг олох уу гэж ацан шалаанд орно. Эмнэлэг эмч нар нь ачааллаа дийлэхээ байж, коридороор холхих эх үрс бол хаа сайгүй үзэгддэг нэгэн хэвийн дүр зураг. Бараг ор л олдвол аз, булан тохой олдвол буян.
Дөнгөж өвлийн эхэн сар гарч байхад л дээр өгүүлсэн киноны цуврал ангиуд аль хэдийн эхэлжээ. Аргаа барсан эцэг эхчүүд ажлаасаа чөлөө авч, хүүхдээ тэврэн эмнэлгийн үүдэнд оочирлон байгааг харахад энэ өвөл ч биднийг хүндхэн ангиуд хүлээж байгаа бололтой. Энэ жилийн ханиад улам сонин, улам эвгүй. Хүүхдүүд унтаарах, тавгүйрхэн зовуурилах, уйлагнах, ойр ойрхон гүйлгэх, бөөлжих зэрэг шинж илрэхээс гадна 3–4 цагийн зайтай өндөр халуурах нь хамгийн хүнд гэнэ. Ийм тохиолдолд яаралтай мэргэжлийн байгууллагад ханд гэж зөвлөгөө сэрэмжлүүлгийг ч гаргаад эхэлжээ. Гэвч бодит байдал дээрээ бид эмнэлэгтээ яг багтаа уу? эмч нар нь ачааллаа дийлэх үү? эмнэлгийнхээ коридороор ч багтаж алхах уу. Уг зөвлөгөөтэй “дур мэдэн эм уухгүй, интернэтээс эмчилгээний зөвлөгөө хайхгүй” гэсэн анхааруулга дагалдана. Гэвч эмнэлэг нь очмогц антибиотик бичнэ, иргэд арга барагдан байгаагаа шавхана, байхгүйгээ зээлээд бичиж өгсөн бүх эмийг авна. Ингээд халаас хоосорч, хүүхдийн ходоод антибиотикоор дүүрч, эцэст нь бүрэн эдгэрсэн эсэх нь ч эргэлзээтэй өнгөрнө. Эцэст нь эмийн сангуудын орлого л зузаарна.
Хүүхдүүдийн ханиад зүгээр нэг өвчин биш, өрх болгоныг сөхрүүлдэг эдийн засгийн болон эрүүл мэндийн цохилт болж хувирлаа. Бид үнэхээр өвөл бүр энэ эмгэнэлт мөчлөгтэйгөө эвлэрээд суух уу?
Зүгээр нэг халуурч өнгөрнө гэж бодох тансаг эрх ч бидэнд үлдээгүй. Ханиад тусаад халуурсаар байгаад амь насаа алдсан тохиолдол цөөнгүй байдгийг санах л хэрэгтэй…
Тэгвэл үнэнээ хэлэхэд бид энэ бүхнийг нүдэн дээрээ харсаар байж, яг юу хүлээгээд байна вэ?
Өвөл ирэх бүрд хүүхдүүдээ тогтолцоондоо зольсоор байх уу?
Хэзээ хэн гэх, ямар байгууллага, ямар шийдвэр гаргах түвшин нь энэ “өвлийн гамшигтай” нүүр тулж, бодитоор хариуцлага хүлээх вэ?
Сэтгүүлч Э.Отгонбаяр
